Πώς να ξεπεράσεις το πολιτισμικό σοκ των πρώτων μηνών στο εξωτερικό

Τα κατάφερες! Βρήκες την ευκαιρία να ζήσεις στο εξωτερικό και τώρα είσαι εδώ: σε μια καινούργια πόλη, μια νέα χώρα και μια νέα γλώσσα.

Και είναι υπέροχα. Κάθε μέρα γυρίζεις στη νέα σου γειτονιά και την εξερευνάς. Η χαρά του να ανακαλύπτεις τι κρύβεται σε κάθε γωνία μοιάζει σαν να μη θα τελειώσει ποτέ. Αυτό το εστιατόριο φαίνεται λαχταριστό, εκείνο το μπαρ διασκεδαστικό. Κάθε στενό και κάθε δρόμος ανοίγει μπροστά σου έναν καινούργιο κόσμο, που μέχρι πρότινος δεν ήξερες καν ότι υπάρχει.

DISCLAIMER: Το άρθρο βασίζεται σε δικές μας απόψεις και πηγές. Δεν φέρουμε ευθύνη για τυχόν σφάλματα ή ανακρίβειες.

Ύστερα φτάνει ο τρίτος —ή ο τέταρτος ή ο πέμπτος— μήνας και ο ενθουσιασμός του «μήνα του μέλιτος» αρχίζει να ξεφουσκώνει. Δεν βρίσκεσαι σε διακοπές που απλώς παρατάθηκαν· αυτή είναι η καθημερινότητά σου. Δεν γίνεται να εξερευνάς κάθε βράδυ καινούργιους δρόμους, εστιατόρια και μπαρ. Όλα αυτά αρχίζουν να σε κουράζουν, να σε εξαντλούν και να σε κάνουν να νοσταλγείς τις μικρές ανέσεις του σπιτιού σου. Μήπως έκανες λάθος που ήρθες εδώ;

Μην ανησυχείς, δεν είσαι ο μόνος. Το πολιτισμικό σοκ που εμφανίζεται γύρω στους τρεις μήνες είναι ένα απολύτως φυσιολογικό και προβλέψιμο στάδιο της μετακόμισης σε άλλη χώρα. Σχεδόν όλοι όσοι μετακομίζουν στο εξωτερικό περνούν αυτή τη φάση — όχι μόνο εσύ.

Η σύζυγός μου κι εγώ ζούμε στο εξωτερικό από το 2017: τα πρώτα τρία χρόνια στην Ταϊλάνδη, άλλα τρία στη Γερμανία και τα τελευταία τρία εδώ στην Κίνα. Γι’ αυτό καταλαβαίνω πώς νιώθεις: εκείνη τη στιγμή που αισθάνεσαι χαμένος και κάπως φοβισμένος και σκέφτεσαι «Τι κάνω εδώ;».

Έχω δει πολλούς —τους περισσότερους; ίσως και όλους;— φίλους μου να περνούν το ίδιο. Όμως υπάρχουν τρόποι να το ξεπεράσεις ή ακόμη και να το αποφύγεις εντελώς, αν διαβάζεις αυτό το άρθρο αρκετά νωρίς.

Άφησε πίσω την περιέργεια του τουρίστα και βρες σταθερά σημεία στην καθημερινότητά σου

Στην αρχή εξερευνάς χωρίς ιδιαίτερο πρόγραμμα. Είναι ένας εξαιρετικός τρόπος να δεις τι υπάρχει γύρω σου και να ανακαλύψεις μερικές νέες διαδρομές. Όμως, μέχρι τον τρίτο μήνα, η έλλειψη ρουτίνας φέρνει κόπωση από τις συνεχείς επιλογές. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα αν τρως συχνά έξω και κάθε βράδυ προσπαθείς να διαλέξεις ένα καινούργιο εστιατόριο σε διαφορετικό δρόμο, ενώ παράλληλα πασχίζεις να μεταφράσεις τα μενού σε μια γλώσσα που μόλις αρχίζεις να μαθαίνεις. Σύντομα όλο αυτό γίνεται εξαντλητικό.

Το πρώτο βήμα είναι να αρχίσεις να χτίζεις μια ρουτίνα. Βάλε στην εβδομάδα σου δύο ή τρία σταθερά σημεία που δεν θα παραλείπεις. Μπορεί να είναι το γυμναστήριο ή ένα πρόγραμμα τρεξίματος, το καφέ της γειτονιάς όπου πηγαίνεις συχνά ή μια εβδομαδιαία στάση στην αγορά για να πάρεις τρόφιμα.

Όταν μετακομίσαμε για πρώτη φορά στην Ταϊλάνδη, η σύζυγός μου κι εγώ οργανώσαμε γρήγορα μια ρουτίνα για τρία βράδια την εβδομάδα. Κάθε Τρίτη και Πέμπτη είχαμε μάθημα ταϊλανδέζικων, ενώ τις Τετάρτες πηγαίναμε για ποτό μετά τη δουλειά με μερικούς συναδέλφους της. Τίποτα το συναρπαστικό, αλλά ήταν κάτι που ξέραμε ότι θα γινόταν κάθε εβδομάδα.

Όταν μετακομίσαμε στη Γερμανία, χρειάστηκε να φτιάξουμε από την αρχή ένα νέο εβδομαδιαίο πρόγραμμα. Τα βράδια της Πέμπτης δειπνούσαμε με την παρέα μας, ενώ εγώ καθιέρωσα ένα εβδομαδιαίο ραντεβού με τον εαυτό μου σε ένα καφέ, για να βγαίνω από το σπίτι — εργάζομαι από το σπίτι.

Μετά τη μετακόμισή μας στην Κίνα επαναλάβαμε αυτό το απαραίτητο βήμα, αν και ο ερχομός ενός μωρού εδώ αναστάτωσε κάπως το πρόγραμμα. Όταν η ζωή μας ηρέμησε λίγο, επιστρέψαμε στη ρουτίνα μας. Η σύζυγός μου συναντά μια φίλη κάθε Δευτέρα και Τετάρτη βράδυ για γυμναστική, ενώ προσθέσαμε και εβδομαδιαίες δραστηριότητες για τον γιο μας. Πρώτα ήταν η κολύμβηση και τώρα πηγαίνει κάθε εβδομάδα γυμναστική.

Αυτό το βήμα είναι απαραίτητο για δύο λόγους. Πρώτον, στην αρχή τηλεφωνείς συχνά στους φίλους και την οικογένειά σου πίσω στην πατρίδα και οι συζητήσεις είναι γεμάτες ενθουσιασμό. Όσο όμως η ζωή σου αποκτά πιο ήρεμη, συνηθισμένη ρουτίνα —όπως είναι φυσικό—, τα τηλεφωνήματα αρχίζουν να μοιάζουν όλο και λιγότερο απαραίτητα.

Το δεύτερο ζήτημα είναι με ποιους περνάς τον χρόνο σου στη νέα σου πατρίδα. Οι πιο εύκολες και γρήγορες φιλίες είναι συνήθως με τους συναδέλφους σου. Τους βλέπεις καθημερινά, είναι κι εκείνοι καινούργιοι σε αυτόν τον κόσμο και βασίζεστε ο ένας στον άλλον για να αντιμετωπίσετε διάφορα ζητήματα. Αυτές οι φιλίες είναι σημαντικές, αλλά δεν γίνεται να είναι οι μόνες σου.

Αν είναι οι μόνες, δεν θα ξεφεύγεις ποτέ από τη δουλειά. Δείπνα, ποτά και brunch τα Σαββατοκύριακα με συναδέλφους — όλα θα περιστρέφονται γύρω από τη δουλειά. Κάθε συζήτηση, κάθε παράπονο. Στο τέλος θα εξαντληθείς και θα νιώθεις πως δεν απομακρύνεσαι ποτέ από τη δουλειά.

Γι’ αυτό χρειάζεται να βρεις μια μικρή κοινότητα ανθρώπων με παρόμοια ενδιαφέροντα, που κάνουν ανάλογες δραστηριότητες. Μπορεί να είναι μια ομάδα γραφής, μαθήματα γυμναστικής, ανταλλαγές γλωσσών ή μαθήματα — οτιδήποτε σε φέρνει σε επαφή με την κοινότητα και με ανθρώπους έξω από τον χώρο της δουλειάς σου. Αν σε ενδιαφέρει να συνδυάσεις τα ταξίδια με μια ανεξάρτητη επαγγελματική πορεία, διάβασε για το χτίσιμο ανεξάρτητης καριέρας ενώ ταξιδεύεις. Μπορείς επίσης να δεις τις ευρωπαϊκές πόλεις για digital nomads.

Στη Σαγκάη έχω ενταχθεί σε ομάδες που υπήρχαν ήδη, ενώ βοήθησα και στη δημιουργία καινούργιων. Το Historic Shanghai διοργανώνει κάθε μήνα λέσχη βιβλίου και πηγαίνω όποτε μπορώ. Είναι μια υπέροχη παρέα ντόπιων και ξένων κατοίκων που αγαπούν να διαβάζουν και να συζητούν για την ιστορία της Σαγκάης και της Κίνας. Επίσης, κάθε Πέμπτη συναντιέμαι με μια ομάδα για κουίζ σε παμπ.

Αυτές οι κοινότητες είναι επίσης μια ευκαιρία να γνωρίσεις ντόπιους, που θα σε βοηθήσουν να δεθείς με τη νέα σου χώρα. Χαίρονται να μαθαίνουν για εσένα και την πατρίδα σου και πιθανότατα κάποια στιγμή θα σε βοηθήσουν κιόλας. Δοκίμασε, λοιπόν, την εφαρμογή Meetup, αναζήτησε εκδηλώσεις στο Facebook ή κάνε μια γενική αναζήτηση στο διαδίκτυο, για να βρεις την κοινότητα που ταιριάζει στα ενδιαφέροντά σου.

Μην εξαντληθείς με τις γραφειοκρατικές εκκρεμότητες

Το να στήσεις μια καινούργια ζωή και μια νέα ρουτίνα σημαίνει ότι πρέπει να διεκπεραιώσεις πολλές διαφορετικές διαδικασίες: βίζες, τραπεζικούς λογαριασμούς, τοπικές εφαρμογές πληρωμών και ζητήματα στέγασης. Όσο καθυστερείς να τα τακτοποιήσεις, τόσο πιο ανοργάνωτος και αποκομμένος θα νιώθεις.

Μην προσπαθήσεις, όμως, να τα κάνεις όλα μαζί και να εξαντληθείς. Είτε πρόκειται για τη χρονοβόρα και περίπλοκη γραφειοκρατία της Γερμανίας είτε για την εντυπωσιακή εξάρτηση της Κίνας από εφαρμογές κινητού —σε ένα οικοσύστημα εντελώς αποκομμένο από τη Δύση—, η προσπάθεια να τα διευθετήσεις όλα θα σου φανεί συντριπτική.

Το πόσο δύσκολα θα είναι αυτά εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πόσο βοηθά ο εργοδότης σου και από το πόσα πρέπει να αναλάβεις μόνος σου. Εμείς δεν είχαμε ποτέ υπερβολικά πολλές γραφειοκρατικές εκκρεμότητες, αλλά η μετάβαση από την οργανωμένη, βασισμένη στα μετρητά κοινωνία της Γερμανίας στον γρήγορο, καθοδηγούμενο από εφαρμογές κόσμο της Κίνας μάς προκάλεσε ένα μικρό σοκ.

Τις πρώτες εβδομάδες στην Κίνα τις περάσαμε εγκαθιστώντας εφαρμογές, γιατί εδώ δεν μπορείς να λειτουργήσεις χωρίς αυτές. Αν βγάλεις μετρητά, θα εισπράξεις απορημένα βλέμματα και θα αρχίσεις απεγνωσμένα να ψάχνεις ψιλά. Μέχρι να εγκαταστήσουμε το WeChat —απαραίτητο για πληρωμές, επικοινωνία και σχεδόν για οτιδήποτε άλλο—, δεν νιώθαμε ότι μπορούσαμε να συμμετέχουμε στην κινεζική κοινωνία.

Αν σε κατακλύζει η λίστα με τις εκκρεμότητές σου, κάνε μία δουλειά την ημέρα. Μην προσπαθήσεις να τα ξεμπερδέψεις όλα μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο. Εξακολουθείς να εργάζεσαι με πλήρες ωράριο και να μαθαίνεις μια νέα γλώσσα και κουλτούρα, οπότε χρειάζεσαι και χρόνο για να ξεκουράζεσαι. Χώρισε τις γραφειοκρατικές υποχρεώσεις σε μικρά, διαχειρίσιμα βήματα και γιόρτασε κάθε μικρή νίκη και κάθε επίτευγμα.

Αποδέξου τη φάση της προσαρμογής

Το ότι αντιμετωπίζεις πολιτισμικό σοκ και έφτασες σε αυτό το όριο των τριών μηνών δεν σημαίνει πως έκανες λάθος που μετακόμισες. Ο εγκέφαλός σου επεξεργάζεται ενεργά ένα εντελώς καινούργιο λειτουργικό σύστημα και απλώς έφτασε σε ένα χαμηλό σημείο. Και, όπως είπαμε, δεν είσαι ο μόνος που το περνά.

Το λάθος που έχω δει να κάνουν αρκετοί εκείνη την περίοδο είναι οι βιαστικές αποφάσεις. Πολλοί φίλοι μου έσπασαν τα συμβόλαιά τους ή είπαν στη δουλειά ότι δεν θα επέστρεφαν μετά τις επόμενες διακοπές εξαιτίας του πολιτισμικού σοκ. Και όλοι τους, όταν έφτασε η μέρα που θα αποχαιρετούσαν, μετάνιωσαν για την απόφασή τους.

Στο διάστημα ανάμεσα στη λήξη του συμβολαίου και στην πραγματική αναχώρηση, είχαν ξεπεράσει το όριο των τριών μηνών. Είχαν αποκτήσει ρουτίνες, είχαν κάνει φίλους στη δουλειά και έξω από αυτήν και είχαν δημιουργήσει μικρές ανέσεις που τους έκαναν να νιώθουν σαν στο σπίτι τους, αντί να ονειρεύονται όσα είχαν αφήσει πίσω. Όλοι μας το έχουμε καταφέρει.

Και τότε αρχίζει η πραγματικά όμορφη και γεμάτη εμπειρίες ζωή στο εξωτερικό: όταν κάθε μέρα νιώθεις ταυτόχρονα σαν να είσαι στο σπίτι σου και σαν να ζεις μια νέα περιπέτεια.

Το βιβλίο του Craig Storti, The Art of Crossing Cultures, είναι ένας σύντομος και πρακτικός οδηγός για τη δύσκολη περίοδο που περιγράφει αυτό το άρθρο. Η αναθεωρημένη τρίτη έκδοση περνά από κάθε στάδιο της εγκατάστασης σε μια νέα χώρα, συμπεριλαμβανομένης της επιθυμίας να αποτραβηχτείς όταν ξεθωριάσει η πρωτοτυπία, και προτείνει ξεκάθαρες στρατηγικές για να το διαχειριστείς.

Χρησιμοποιήστε τους αγαπημένους μου ταξιδιωτικούς πόρους για να σχεδιάσετε τα ταξίδια των ονείρων σας

• Booking.com για αναζήτηση των καλύτερων τιμών σε καταλύματα.
• Η Kiwi είναι μια ιδανική ιστοσελίδα για αναζήτηση πτήσεων και σύγκριση τιμών.
• Η AirHelp βοηθά στην αποζημίωση για ακυρωμένες ή καθυστερημένες πτήσεις.
• Το Discover Cars  είναι ένας εξαιρετικός ιστότοπος, καθώς αναζητά υπηρεσίες ενοικίασης αυτοκινήτων τόσο σε τοπικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, ώστε να μπορείτε να επιλέξετε την καλύτερη προσφορά για τον εαυτό σας. Βεβαιωθείτε, ωστόσο, ότι η εταιρεία έχει καλή φήμη και κριτικές.
• Το Get Your Guide  είναι το μέρος που μπορώ να αναζητήσω και να κλείσω εκδρομές και περιηγήσεις, ειδικά όταν ταξιδεύω μόνος.
• Το WeGoTrip σας στέλνει ηχητικούς οδηγούς στο κινητό σας, ώστε να μπορείτε να επισκεφθείτε μέρη μαθαίνοντας ιστορία και ενδιαφέροντα γεγονότα εύκολα και με λίγα χρήματα.
• Το Go City  είναι μια ιδανική ιστοσελίδα για να κάνετε κράτηση για εμπειρίες και αξιοθέατα που θα σας στοιχίσουν μια αξέχαστη εμπειρία, αποφεύγοντας την πληρωμή πολλαπλών εισιτηρίων. Εύκολο και σας εξοικονομεί χρήματα. Μπορείτε να εξοικονομήσετε ακόμη και 50%.
• Το Airalo είναι η επιλογή μου στο eSim για εναλλακτικά δεδομένα στο εξωτερικό.

Σας άρεσε η ανάρτηση; Καρφιτσώστε την για αργότερα